Mâneviyat yolunda ilerleyen bir mü’min, çok değişik tecellîlerle karşılaşır. Zira insan kalbi, uçsuz bucaksız bir okyanus gibidir. Bu okyanusun suları bâzen çok durgun, bâzense korkunç dalgalar ve girdaplar hâlindedir. Bu sebeple okyanusu sağ-sâlim geçip sâhil-i selâmete ulaşmak için geminin sağlamlığı kadar dirâyetli bir kaptana da ihtiyaç vardır. Eğer kaptan, fırtınalar esnâsında gemisine hâkim olamazsa, onu okyanusun girdaplarında helâk eder. Fakat usta ve tecrübeli bir kaptan, nice fırtınalar içinde bile sâlimen yol alır. Bu sebeple Hakk’a vuslat için mânâ okyanusunu aşmak isteyen biri, öncelikle ehil bir kaptan bulmalı ve onun refâkatinde, onun telkin ve tâlimatları istikâmetinde yol almaya çalışmalıdır. Aksi hâlde sayısız tehlikeler barındıran bu seyahatte, yolunu şaşırıp helâk olabilir. Henüz mânevî yolun başındakilerde çok ağır ve girift imtihan tecellîleri pek görülmez. Fakat bu deryâda açıldıkça Rahmânî mi şeytânî mi olduğu bilinemeyen rüyalar, zuhûratlar, fertten ferde değişen bâzı mânevî cilveler, inkıbaz ve inbisat[1] gibi birtakım hâllerle karşılaşılır. İşte bunların doğru bir şekilde tespit ve tedbiri için; tecrübeli, dirâyetli ve kâmil bir mürşidin rehberliğine ihtiyaç vardır. Diğer taraftan, başlangıcından bugüne kadar İslâm Dîni, yazı ile kayda alınmış olmakla birlikte, daha çok yaşanarak öğrenilip öğretilen, yaşandıkça idrâk edilen bir din olagelmiştir. Nitekim insanların pek çoğu kitap okumaya fazla vakit ayıramazlar. Dolayısıyla dînî bilgilerini de ekseriyetle ya âlimlerin sohbetlerini dinleyerek ya da numûne-i imtisâl şahsiyetlerin hayatlarından görerek öğrenirler. Zira insanoğlu, mücerred hakîkatlerden ziyâde, o hakîkatlerin hâl ve davranışlarında mâkes bulduğu, yüksek karakter ve şahsiyetlere hayrandır. Böyle müşahhas örneklerden görerek öğrenilenler, gönüllerde silinmez izler bırakır ve daha kalıcı olur. Dînin, tatbikî olarak nesilden nesile intikal ettirilmesi, aslında yazı ile nakledilip öğretilmesinden daha sağlam bir yoldur. Bu yol, İslâm’ı tam olarak ve tatbikâtıyla birlikte öğrenmeyi sağlar. Zira sadece kitaptan öğrenilen bir dînin tatbîkinde ihtilâf ve tereddütler ortaya çıkar. İşte İslâm’ı büyük bir muhabbet, vecd ve heyecan içinde yaşayan Allah dostları, dînimizin bozulmadan nesilden nesile intikal etmesinde çok büyük bir hisseye sahiptirler. İnsanın mânevî tekâmülü için gerekli olan tasavvufî terbiye de, sırf kitaplardan okumakla gerçekleştirilemez. Kitâbî bilgiler lüzumlu ve faydalı olmakla birlikte, onun mutlakâ hayata tatbik edilmesi ve yaşanması îcâb eder. Bu hususta karşılaşılması muhtemel müşküllerin halledilmesi için de, mânevî yolun inceliklerine vâkıf, örnek alınabilecek, tecrübeli bir rehbere ihtiyaç vardır. Nasıl ki bir tıp kitabı okumakla ameliyat yapılamazsa, bir hukuk kitabı okumakla dâvâlar çözülemezse, mânevî hayat da, mücerred hakîkatleriyle birlikte, asıl amelî ve tatbikî bir hayattır. Bu sebeple onun tahsili, âdeta usta-çırak münâsebetine benzer bir staj görmeyi, pek çok hususu kalemsiz-deftersiz, fem-i muhsinden dinleyerek veya ehlinden müşâhede ederek öğrenmeyi ve tatbikata geçirmeyi gerekli kılar. Tatbikî ve tecrübî bir eğitim sahası olan tasavvufî hayatta önder, örnek ve yol gösterici durumundaki mürşid-i kâmiller de, müridleri için bu hizmeti îfâ ederler. Onların, hatâ ve yanlışlara sürüklenmeden yollarını sâlimen katedebilmeleri için, mânevî rehberlik vazifesi görürler. Bu sebepledir ki kâmil bir mürşide gönlü bağlamadan, düzgün bir tasavvufî hayattan söz edilemez. Zira bu yola rehbersiz adım atanlar, ekseriyetle ayak kaymasından sâlim kalamazlar. Bir üstâdın mânevî terbiyesine girmeden kendi başına sûfîliğe kalkışanlar, çabuk yanılırlar, fakat kendilerini îkâz eden biri olmadığı için de hatâlarının farkına varamazlar. Çoğu zaman nefs ve şeytanın hîle, vesvese ve iğvâlarına aldanırlar. İnsanın bu ihtiyacı sebebiyledir ki Cenâb-ı Hak, yeryüzünü hiçbir zaman irşâd ehli velî kullarından mahrum bırakmamıştır. Şüphesiz ki bu, Yüce Rabbimiz’in kullarına olan nihâyetsiz şefkat, merhamet ve lûtfunun bir tezâhürüdür. Kaynak ve devamı için: https://www.islamveihsan.com/mursid-i-kamil-neden-gereklidir.html ... https://www.youtube.com/watch?v=r-ET5VlGe48

Kur’ân-ı Kerîm’de altmış beş yerde insan, on sekiz yerde ins, bir yerde de insî geçmektedir. Ayrıca bir âyette enâsî, 230 yerde nâs şeklinde çoğul olarak yer almaktadır. Kur’an’da insan bütün yönleriyle ele alınmış, konuyla ilgili âyetler onun yaratılışı, mahiyeti ve gayesini bir bütünlük içinde temellendirmiştir. İnsan türünün ilk örneği kabul edilen Hz. Âdem’le ilgili olarak zikredilen âyetlere göre Allah onu “iki eliyle” yaratmış, yani ilk insan özel bir yaratışla varlık alanına çıkarılmıştır. Aslı topraktan olan bu gelecekteki yeryüzünün hükümranına Allah “ruhum” dediği varlık ilkesinden bir soluk üflemiş, ona “isimlerin tamamını” öğreterek bu isimlerin gösterdiği varlık şemasını kavratmış, nihayet meleklerin insana secde etmesini istemiştir. İlk insanın eşiyle birlikte cennetten çıkarılış öyküsü bir yandan insanın zaaflarına, öte yandan sonunda yeryüzünde halife kılınacak olan bu seçkin varlığın kaderine işaret etmektedir (el-Bakara 2/30-31; en-Nisâ 4/1; el-A‘râf 7/11; el-Hicr 15/26-31; el-Ahzâb 33/72; Sâd 38/71-73). İnsanın aslî örneğinin yaratılması herhangi bir insan ferdinin varlık sahnesine çıkması gibi olmamıştır. Ancak Kur’an, erkek ve kadının cinsel ilişkisi ve döllenmenin gerçekleşmesiyle başlayan tabii süreçten de bahseder ve bu sürecin taşıdığı anlamlar üzerinde durur. Âyetlerin sıkça vurguladığı husus, bu tabii sürecin her aşamasında ilâhî irade ve yaratıcı kudretin onun gelişmesini belirlediği gerçeğidir. Yer yer, insanın kendini âdeta tanrılaştırıp yaratıcısını unutma ve inkâr etme eğilimi karşısında onun “önemsiz bir su”dan yaratıldığı (el-Mürselât 77/20), henüz ruh-beden ilişkisi gerçekleşmeden önceki evrede kendisinin anılmaya değer bir varlık olmadığı, ancak anılabilecek varlık seviyesine Allah tarafından çıkarıldığı (el-İnsân 76/1) hatırlatılır. Âdem’in topraktan, sonraki süreçte onun çocuklarının “önemsiz bir su”dan yaratılmış olması, insana yeniden dirilmeyi mümkün görmesi için yeterli birer delildir. Kupkuru toprağa su indirerek can veren kudret el-bette insanı yeniden diriltmeye de muktedirdir. Sonuç olarak insan, tohumun ağaca yürümesinde olduğu gibi “nutfe → alaka → mudga” aşamasından başlayarak iskelet ve kas sistemleri dahil mükemmel bir organizmaya nasıl dönüştüğü üzerinde düşünmeli ve hükümranlığı elinde tutan rabbini tanıyıp nihaî dönüşün O’na olacağının bilincinde olmalıdır (el-Hac 22/5; el-Mü’minûn 23/12-15; el-Furkān 25/54; Fâtır 35/11; ez-Zümer 39/6; el-Mü’min 40/67; en-Necm 53/45-46; el-Vâkıa 56/57; el-Kıyâme 75/37; el-İnsân 76/1-3; el-Mürselât 77/20-23; Abese 80/18-19; et-Târık 86/5; el-Alak 96/1-2). Detaylı bilgi için: https://islamansiklopedisi.org.tr/insan ... https://www.youtube.com/watch?v=dJyVPZ1r82M